اصول سنجش وارزیابی بهره وری نیروی انسانی
بخش اول :
كارائی................................................................................................ 8
اثربخشی............................................................................................. 9
بهرهوری............................................................................................ 9
به كارگیری بهرهوری در سازمان.............................................................. 10
موانع بهرهوری در نظام اداری................................................................. 11
1- ضعف مدیریت:................................................................................ 11
2- نیروی انسانی غیرمتخصص: ............................................................. 11
3- عدم وجود سیستم ارزشیابی مناسب كاركنان............................................. 11
4- عدم وجود انگیزه كاری در كاركنان:..................................................... 11
5- حاكم بودن روحیه منفعت طلبی فردی:................................................... 11
6- كمكاری:........................................................................................ 11
7- «رانت»های مختلف......................................................................... 11
8- مشغله زیاد كاری مدیران: .................................................................. 12
9- روشهای انجام كار: ........................................................................ 12
عوامل موثر در بهرهوری....................................................................... 12
الف: عوامل برون سازمانی:.................................................................... 12
1- عوامل فرهنگی: ............................................................................ 12
2- عوامل اقتصادی:............................................................................. 13
3- عوامل اجتماعی: ............................................................................ 13
ب- عوامل درون سازمانی:...................................................................... 13
1-نیروی انسانی:........................................................................... 13
2- فضای سازمان:......................................................................... 13
3- حقوق و دستمزد:..................................................................... 13
4- آموزش كاركنان:....................................................................... 13
5- تكنولوژی:.............................................................................. 14
6- تشویق و پاداش:....................................................................... 14
7- فرهنگ سازمان:....................................................................... 14
8- كیفیت زندگی كاری:.................................................................... 15
9- سبك و روش مدیریت:................................................................. 15
بهرهوری و مدیریت دولتی نوین............................................................... 15
بخش دوم:
انگیزش............................................................................................. 20
عوامل موثر بر ایجاد انگیزه.................................................................... 20
تئوری انگیزشی هرزبرگ ...................................................................... 25
کاوش جهانی برای یافتن انگیزه................................................................ 26
بخش سوم: مشاركت و خلاقیت در كاركنان.................................................................. 28
نقش مدیریت در ایجاد نوآوری کارکنان....................................................... 29
توانایی ارتقای دائم............................................................................... 30
مطرح سازید و ارتباط ایجاد کنید.............................................................. 30
حرفهای تشویقآمیز و انگیزهدهنده:.............................................. 31
پول: ..................................................................................... 31
آنچه باید مدیران بدانند و بخوانند:.................................................. 32
استرس و کارایی کارکنان.................................................................. 38
استرس:............................................................................................ 38
علل استرس....................................................................................... 39 :
الف) شاخصه های عوامل فیزیکی:............................................................ 39
ب) صدای هنجار.................................................................................. 39
ج) شاخصه های عومل کاری................................................................... 40
د)نبود حمایت گروهی:........................................................................... 40
ه)عوامل فردی:................................................................................... 40
توصیه هایی برای کاهش استرس.............................................................. 41
1- یاد بگیرید که برنامه ریزی کنید............................................................ 41
2-محدودیت ها و ضعف های خود را بشناسید و آنها را قبول کنید...................... 41
3-یاد بگیرید که در زندگی بازی ، تفریح و سرگرمی داشته باشید....................... 41
4- شخص مثبتی باشید.......................................................................... 41
5-یاد بگیرید که گذشت داشته باشید و دیگران و عقاید آنها را تحمل کنید ............. 41
6- از رقابت ها و چشم و هم چشمی های بیجا و غیر ضروری پرهیز کنید............. 41
7- یاد بگیرید که روش شما برای استراحت و آرامش ،منظم و عاری از داوری های آرام بخش و مسکن باشد .41
8- مشکلات و مسائل خود را در درون خود نگه ندارید................................... .41
9- تفکر خود را عوض کنید.................................................................... 41
نتیجه گیری :...................................................................................... 42
منابع................................................................................................ 43
مقدمه
مدیریت بهره وری:
تلاش برای بهبود و استفاده مؤثر و كارآمد از منابع گوناگون همچون نیروی كار، سرمایه، مواد، انرژی و اطلاعات، هدف تمامی مدیران سازما نهای اقتصادی و واحدهای تولیدی صنعتی ومؤسسات خدماتی است. وجود ساختار سازمانی مناسب،رو شهای اجرائی كارامد، تجهیزات و ابزار كار سالم، فضای كارمتعادل و از همه مهمتر نیروی انسانی واجد صلاحیت و شایسته از ضروریاتی هستند كه برای نیل به بهر ه وری مطلوب باید موردتوجه مدیران قرار گیرد .
. مشاركت كاركنان در امور و تلا شهای هوشیارانه و آگاهانه آنان همراه با انضباط كاری می تواند بر میزان بهر ه وری در یك محیط پویا تأثیر گذارد.
.روح فرهنگ بهبود بهر ه وری باید در كالبد سازمان دمیده شود كه در آن میان نیروی انسانی هسته مركزی را تشكیل می دهد. یكی از مهمترین اهداف در هر سازمان ارتقای سطح بهر ه وری آن است و با توجه به این كه انسان در ایجاد بهره وری نقشی محوری دارد درخواست های او در سازمان اثری كلیدی به جا می گذارد..
تعاریف و مفاهیم
بهر ه وری عبارت است از به دست آوردن حداکثر سود ممکن با بهر ه گیری و استفاده بهینه از نیروی کار، توان، استعداد ومهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول، زمان، مکان و … به
منظور ارتقای رفاه جامعه، بهر ه وری در سطح فرد، سازمان و ملی تقسیم می شود و دارای منابع و فوایدی از جمله: صرفه جویی در هزینه ها، ارتقای شغلی کارکنان، ایجاد محیط کاری جذاب،
از منظری دیگر، بهر ه وری عبارت است از به حداكثر رساندن استفاده از منابع، نیروی انسانی و تمهیدات به طریق علمی به منظور كاهش هزینه ها و رضایت كاركنان، مدیران و مصرف كنندگان. تعاریف دیگر، بهر ه وری نیروی انسانی را حداكثر استفاده مناسب از نیروی انسانی به منظور تحقق اهداف سازمان با كمترین زمان و حداقل هزینه برشمرده اند.
امروزه بهر ه وری فراتر از کی معیار و شاخص اقتصادی است وبه عنوان کی رو کیرد جامع، کی فرهنگ و نگرش نظا مگرا و کی کلی از همه اجزا مطرح است.کریس آرگریس، وارن بنیس و رنسیس لكیرت استدلال کرد ه اند که برای دستیابی به تعهد کارکنان در کار، خشنودی شغلی و بهر ه وری، مشارکت آ نها در تصمیم گیری امر حیاتی و بنیادی است. بلچر معتقد است چالش بهر ه وری نیاز به پاسخ متفکرانه و سریع دارد. استاف و گریفین ) ۱۹۹۱ (، در یک تحقیق
به کارکنان سازمان اجازه دادند تا کار خود را مجددا طراحی کنند و نسبت به فرآیند تصمیم گیری در این زمینه نیز مشارکت بیشتری داشته باشند که نتایج حاصل از این تحقیق آن بوده است که میزان بهر ه وری آنان افزایش پیدا کرده و هزینه های تولید کاهش یافت .
تعریف بهره وری
بهره وری عبارت است از به حداكثر رساندن استفاده از منابع،بهره وری تركیبی از كارایی و اثربخشی است. به بیان ساده بهره وری عبارتست از انجام درست كارهای درست. نیروی انسانی و تمهیدات به طریق علمی به منظور كاهش هزینه ها و رضایت كاركنان، مدیران و مصرف كنندگان ، بهره وری نیروی انسانی را حداكثر استفاده مناسب از نیروی انسانی به منظور حركت در جهت اهداف سازمان با كمترین زمان و حداقل هزینه دانسته اند. بر اساس دیدگاه سازمان بهره وری ملی ایران، بهره وری یك نگرش عقلانی به كار و زندگی است. این مانند یك فرهنگ بوده كه هدف آن هوشمندانه تر كردن فعالیتها برای یك زندگی بهتر و متعالی است. بهره وری عبارت است به دست آوردن حداكثر سود ممكن از نیروی كار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول، تجهیزات زمان، مكان و ... به منظور ارتقاء رفاه جامعه، به گونه ای كه افزایش آن به عنوان یك ضرورت، در جهت ارتقاء سطح زندگی انسانها و ساختن اجتماعی همواره مدنظر صاحبنظران سیاست، مدیریت و اقتصاد قرار دارد.
بهبود بهره وری موضوعی بوده است که از ابتدای تاریخ بشر و در کلیه نظامهای سیاسی و اقتصادی مطرح بوده است. اما تحقیق در موردچگونگی افزایش بهره وری بطور سیستماتیک و در چهارچوب مباحث علمی تحلیلی از حدود ۲۰۰ سال پیش به این طرف بطور جدی مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است.
واژه « بهره وری» برای نخستین بار بوسیله فرانسوا کنه ریاضیدان و اقتصادان فرانسوی بکار برده شد. «کنه» با طرح جدول اقتصادی ، اقتدار هر دولتی را منوط به افزایش بهره وری در بخش کشاورزی می دانست. در سال ۱۸۸۳ فرانسوی دیگری بنام لیتره بهره وری را دانش و فن تولید تعریف کرد. با شروع دوره نهضت مدیریت علمی در اوایل سالهای ۱۹۰۰، فردریک وینسلو، تیلور و فرانک و لیلیان گیلبریث به منظور افزایش کارائی کارگران، درباره تقسیم کار ، بهبود روشها و تعیین زمان استاندارد، مطالعاتی را انجام دادند کارائی بعنوان نسبتی از زمان واقعی انجام کار به زمان استاندارد از پیش تعیین شده تعریف شد.
اما واژه ای که به تدریج جنبه عمومی تر و کلی تر پیدا کرد و در ادبیات مدیریت رایج گردیده « بهره وری» بود که در سال ۱۹۵۰ سازمان همکاری اقتصادی اروپا بطور رسمی بهره وری را چنین تعریف کرد :
" بهره وری حاصل کسری است که از تقسیم مقدار یا ارزش محصول بر مقدار یا ارزش یکی از عوامل تولید بدست می آید. بدین لحاظ می توان از بهره وری سرمایه، مواد اولیه و نیروی کار صحبت کرد."
همچنین درسال 1958آژانس بهره وری اروپا ( ( EPA بهره وری رادرجه وشدت استفاده موثرازهریك ازعوامل تولید تعریف كرد همچنین این سازمان اعلام داشت كه بهره وری یك نوع طرز فكر ودیدگاه است
براین پایه كه هر فرد می تواند كارهاووظایفش را هرروز بهترازروز قبل به انجام برساند از نظر این آژانس اعتقاد به بهره وری یعنی داشتن ایمان راسخ به پیشرفت وتعالی انسانها. ودركل بهره وری مفهومی است که برای نشان دادن نسبت برون داد بر درون داد یک فرد، واحد و سازمان به كار گرفته می شود.
داده/ ستانده =بهره وری
از اوایل شروع دهه 1970بهره وری یكی از مهمترین موضوعاتی بوده است كه درسطح سازمانهاودرسطح كشورهاتوجه ویژه ای به آن شده است مقدار ونرخ رشد بهره وری درهركشور تاثیر بسزائی برروی سطح زندگی .تورم .بیكاری .سلامت اقتصادی جامعه ورقابت پذیری در سطح جهانی دارد در یك نظر سنجی كه از مدیران صنایع كشور امریكا انجام شده است بیش از90%مدیران بر این باور بوده اند كه "ارتقاءبهره وری یكی ازدو یا سه موضوع مهم وجدی می باشد كه كشور باآن روبروست "البته بهره وری در همه بخشهای اقتصادی اعم از صنعت خدمات وكشاورزی مطرح است بطوریكه افزایش بهره وری در بخش خدمات یكی از مشخصه های جوامع پیشرفته امروزی می باشد.
سطوح بهره وری :
(الف)بهره وری فردی :
منظورازبهره وری فردی استفاده بهینه از استعدادهاوتوانائیهای بالقوه فرد در مسیر رشد وتعالی زندگی خود می باشد
(ب)بهره وری در خانه :
ارتقاءبهره وری درخانه موجب پایین آمدن ضایعات ازبین رفتن اسراف وكیفیت زندگی بهتر دراستفاده از امكانات زندگی می شود.
(پ)بهره وری درسازمان :
بهبود بهره وری درسازمانها موجب استفاده بهینه از منابع تقلیل ضایعات كاهش قیمت تمام شده بهبود كیفیت ارتقاءرضایت مشتریان، دلپذیری محیط كار وافزایش انگیزه وعلاقه كاركنان به كار بهتر بوده كه نهایتا موجب رشد وتوسعه سازمان خواهد شد كه این گونه سازمانهارا اصطلاحأ سازمانهای یادگیرنده می نامند .
(ت)بهره وری درسطح ملی:
افزایش بهره وری تنها را ه توسعه اقتصادی كشورها می باشد كه موجب ارتقاءسطح رفاه زندگی یك ملت می گردد تحولات معجزه آسا دربرخی ازكشورها منجمله ژاپن چین ومالزی نتیجه افزایش بهره وری واستفاده بهینه كارا واثر بخش ازمنابع فیزیكی وانسانی كشورهایشان بوده است
اهمیت بهر ه وری
در عصر حاضر، بهر ه وری را یك روش، یك مفهوم و یك نگرش دربار هی كار و زندگی م ینامند و در واقع به آن، به شكل یك فرهنگ و یك جها نبینی می نگرند؛ بهر ه وری در همه شئونات، كار و زندگی فردی و اجتماعی می تواند دخیل باشد و یك شاخص تعیین كننده درآمد سرانه هر كشور است و برای افزایش بهر ه وری ملی هر كشور باید درآمد سرانه آن كشور افزایش یابد .
برچسبها :